Pressure Gauge วิธีใช้งานเพรสเชอร์เกจ อย่างถูกต้อง พร้อมวิธีอ่านค่า ติดตั้ง และดูแลรักษา

วิธีใช้งานเพรสเชอร์เกจ (Pressure Gauge) อย่างถูกต้อง พร้อมวิธีอ่านค่า ติดตั้ง และดูแลรักษา
วิธีใช้งานเพรสเชอร์เกจ (Pressure Gauge) อย่างถูกต้อง พร้อมวิธีอ่านค่า ติดตั้ง และดูแลรักษา

วิธีใช้งาน Pressure Gauge ให้ถูกต้อง วัดแรงดันแม่นยำ และยืดอายุการใช้งาน

Pressure Gauge หรือ เพรสเชอร์เกจ เป็นอุปกรณ์สำหรับวัดและแสดงค่าความดันของของไหลภายในระบบ เช่น น้ำ ลม น้ำมัน ก๊าซ และของเหลวในกระบวนการผลิตต่าง ๆ โดยค่าที่แสดงบนหน้าปัดช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถตรวจสอบสภาวะของระบบได้อย่างรวดเร็ว

ในงานอุตสาหกรรม การเลือกและใช้งาน Pressure Gauge อย่างถูกต้องมีความสำคัญมาก เพราะหากเลือกช่วงการวัดไม่เหมาะสม ติดตั้งผิดตำแหน่ง หรือใช้งานเกินช่วงแรงดันที่กำหนด อาจทำให้ค่าที่อ่านได้คลาดเคลื่อน รวมถึงทำให้อุปกรณ์เสียหายและส่งผลต่อความปลอดภัยของระบบ

บทความนี้ PINPOINT INSTRUMENT จะพาไปดูตั้งแต่ Pressure Gauge คืออะไร วิธีอ่านค่า วิธีเลือก Range วิธีติดตั้ง วิธีใช้งาน ตลอดจนการดูแลรักษา เพื่อให้สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับหน้างานจริงได้

Pressure Gauge คืออะไร?

Pressure Gauge คือ เครื่องมือวัดแรงดัน ที่ใช้สำหรับแสดงค่าความดันภายในระบบ โดยเป็นอุปกรณ์ที่พบได้ทั่วไปในระบบท่อ เครื่องจักร และกระบวนการผลิต

ตัวอย่างของระบบที่มีการใช้ Pressure Gauge ได้แก่

Pressure Gauge แบบเข็มส่วนใหญ่จะใช้กลไกภายใน เช่น Bourdon Tube เพื่อเปลี่ยนแรงดันให้กลายเป็นการเคลื่อนที่ของเข็มบนหน้าปัด ทำให้ผู้ใช้งานสามารถอ่านค่าแรงดันได้โดยตรง

หน่วยที่ใช้บน Pressure Gauge มีอะไรบ้าง?

ก่อนอ่านค่า Pressure Gauge สิ่งแรกที่ต้องดูคือ หน่วยวัด (Unit) เพราะเกจหนึ่งตัวอาจมีหลายสเกลบนหน้าปัด

หน่วยที่พบได้บ่อย ได้แก่

1. bar

เป็นหน่วยแรงดันที่นิยมใช้ในงานอุตสาหกรรมทั่วไป

2. psi

ย่อมาจาก Pounds per Square Inch เป็นหน่วยที่พบได้บ่อยในงานเครื่องจักร ระบบลม และระบบไฮดรอลิก

3. MPa

เป็นหน่วยแรงดันในระบบ SI และพบได้มากในงานอุตสาหกรรม

4. kPa

เหมาะสำหรับการแสดงค่าความดันในช่วงที่ไม่สูงมาก

5. kg/cm²

เป็นหน่วยที่ยังพบได้ในเครื่องมือวัดและระบบอุตสาหกรรมบางประเภท

ข้อควรระวัง: ก่อนอ่านค่า ต้องตรวจสอบก่อนว่าเข็มกำลังชี้อยู่บนสเกลของหน่วยใด เพื่อป้องกันการอ่านค่าผิด

วิธีอ่านค่า Pressure Gauge

การอ่านค่า Pressure Gauge ไม่ได้ดูเฉพาะตำแหน่งของเข็มเท่านั้น แต่ควรตรวจสอบหน่วยและช่วงการวัดของหน้าปัดด้วย

ขั้นตอนที่ 1 ดูหน่วย

สังเกตคำว่า

bar / psi / MPa / kPa

บนหน้าปัด

ขั้นตอนที่ 2 ดู Range

ตรวจสอบว่าเกจมีช่วงการวัดเท่าใด เช่น

ขั้นตอนที่ 3 ดูตำแหน่งเข็ม

ดูว่าเข็มชี้ตรงกับขีดใดของหน้าปัด

ขั้นตอนที่ 4 ตรวจสอบสเกล

หากหน้าปัดมีหลายสเกล ต้องเลือกอ่านให้ตรงกับหน่วยที่ต้องการ

ตัวอย่าง

หาก Pressure Gauge มี Range 0–10 bar และเข็มชี้ที่เลข 6 แสดงว่าความดันอยู่ที่ประมาณ 6 bar

วิธีเลือก Pressure Range ให้เหมาะกับหน้างาน

หนึ่งในข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือ เลือก Pressure Range ไม่เหมาะกับแรงดันจริงของระบบ

หากระบบใช้งานประมาณ 8 bar แต่เลือกเกจ 0–10 bar อาจอ่านค่าได้ แต่ช่วงการทำงานจะอยู่ใกล้ปลายสเกลมากเกินไป

ในทางกลับกัน หากเลือกเกจ 0–100 bar มาใช้กับระบบที่ทำงานเพียง 5 bar เข็มจะขยับเพียงเล็กน้อย ทำให้อ่านรายละเอียดได้ยาก

โดยทั่วไปควรเลือก Range ให้เหมาะกับ Operating Pressure และมี Margin สำหรับสภาวะการทำงานจริง โดยเฉพาะระบบที่มี Pressure Fluctuation หรือแรงดันกระชาก

ตัวอย่าง

หากระบบทำงานประมาณ 6 bar

อาจพิจารณาเกจที่มี Range สูงกว่าแรงดันใช้งาน เช่น

0–10 bar

แทนที่จะเลือก 0–6 bar หากระบบมีโอกาสเกิดแรงดันสูงกว่าปกติ

อย่างไรก็ตาม ค่าที่เหมาะสมต้องพิจารณาตามลักษณะของระบบและข้อกำหนดของผู้ผลิตด้วย

วิธีติดตั้ง Pressure Gauge อย่างถูกต้อง

การติดตั้งมีผลโดยตรงต่อความแม่นยำและอายุการใช้งานของเกจ

1. ตรวจสอบ Connection ก่อนติดตั้ง

ตรวจสอบขนาดและชนิดเกลียว เช่น

ไม่ควรดูเพียงขนาด เช่น 1/2″ แล้วคิดว่าสามารถใช้แทนกันได้ทั้งหมด เพราะมาตรฐานเกลียวอาจแตกต่างกัน

2. ตรวจสอบแรงดันของระบบ

ก่อนติดตั้งต้องทราบว่าแรงดันใช้งานของระบบอยู่ที่เท่าไร และต้องเลือก Pressure Gauge ที่มี Rating เหมาะสม

ห้ามเลือกเกจโดยดูจากขนาดหน้าปัดเพียงอย่างเดียว

3. ติดตั้งในตำแหน่งที่อ่านง่าย

ควรติดตั้งบริเวณที่ผู้ปฏิบัติงานสามารถมองเห็นหน้าปัดได้ชัดเจน

หลีกเลี่ยงตำแหน่งที่

4. ใช้ประแจจับที่ส่วน Connection

ขณะติดตั้งควรใช้ประแจที่ส่วนสำหรับขันของตัวเกจหรือ Connection ที่ออกแบบมาให้รับแรง

ไม่ควรใช้แรงบิดผ่านตัวเรือนหรือหน้าปัด เพราะอาจทำให้กลไกภายในเสียหาย

Pressure Gauge แบบเติมน้ำมันคืออะไร?

Pressure Gauge บางรุ่นจะมีของเหลวอยู่ภายในหน้าปัด เช่น Glycerin หรือ Silicone Oil

เรียกว่า

Liquid Filled Pressure Gauge

การเติมของเหลวไม่ได้มีไว้เพื่อเพิ่มค่าความดัน แต่มีหน้าที่ช่วยลดผลกระทบจากการสั่นสะเทือนและแรงกระเพื่อมของระบบ

ข้อดีที่สำคัญ ได้แก่

จึงมักพบในระบบที่มีปั๊ม Compressor หรือเครื่องจักรที่มีการสั่นสะเทือน

Dry Pressure Gauge กับ Liquid Filled Pressure Gauge ต่างกันอย่างไร?

รายการ Dry Type Liquid Filled
ไม่มีของเหลวภายใน ✅ ❌
ลดแรงสั่นสะเทือน ต่ำกว่า ดีกว่า
อ่านค่าในระบบสั่น อาจอ่านยาก อ่านง่ายกว่า
ราคา โดยทั่วไปประหยัดกว่า โดยทั่วไปสูงกว่า
งานทั่วไป เหมาะสม เหมาะสม
งานที่มี Pulsation ต้องพิจารณา เหมาะกว่า

การเลือกควรดูจากสภาพหน้างาน ไม่จำเป็นต้องเลือกแบบเติมน้ำมันทุกกรณี

วิธีใช้งาน Pressure Gauge ระหว่างการทำงาน

เมื่อ Pressure Gauge ติดตั้งเรียบร้อยแล้ว ผู้ใช้งานควรสังเกตค่าที่แสดงอย่างสม่ำเสมอ

หากเข็มอยู่ในช่วงปกติ

แสดงว่าความดันอยู่ในช่วงที่ระบบกำหนด

หากเข็มสูงผิดปกติ

ควรตรวจสอบระบบ เช่น

หากเข็มตกลงผิดปกติ

ควรตรวจสอบว่ามี

หรือไม่

Pressure Gauge เป็นเครื่องมือช่วยแสดงสถานะของระบบ แต่ไม่ควรใช้ค่าจากเกจเพียงจุดเดียวในการวิเคราะห์ปัญหาที่ซับซ้อน

สัญญาณว่า Pressure Gauge อาจผิดปกติ

หากพบอาการต่อไปนี้ ควรตรวจสอบเกจ

เข็มไม่กลับศูนย์

เมื่อระบบไม่มีแรงดัน แต่เข็มยังไม่อยู่ที่ 0 อาจเกิดความคลาดเคลื่อนหรือปัญหากลไก

เข็มสั่นมากผิดปกติ

อาจเกิดจากแรงดัน Pulsation หรือ Vibration ในระบบ หรือเกจไม่เหมาะกับสภาพหน้างาน

เข็มกระตุก

อาจเกิดจากแรงดันที่ไม่คงที่ หรือกลไกภายในมีปัญหา

กระจกหน้าปัดแตก

ควรหยุดใช้งานและเปลี่ยนใหม่ โดยเฉพาะหากเป็นระบบแรงดันสูง

มีรอยรั่วบริเวณ Connection

ควรตรวจสอบจุดต่อ เกลียว และซีลทันที

Pressure Gauge ควรสอบเทียบหรือไม่?

การสอบเทียบ หรือ Calibration มีความสำคัญสำหรับงานที่ต้องการความแม่นยำ โดยเฉพาะกระบวนการผลิตที่มีข้อกำหนดด้านคุณภาพ

การสอบเทียบช่วยตรวจสอบว่า

ค่าที่ Pressure Gauge แสดง → สอดคล้องกับค่ามาตรฐานหรือไม่

ความถี่ในการ Calibration ควรกำหนดตาม

วิธีดูแลรักษา Pressure Gauge

เพื่อยืดอายุการใช้งาน ควรตรวจสอบเกจเป็นระยะ

ทำความสะอาดหน้าปัด

เช็ดฝุ่นและสิ่งสกปรกที่เกาะบนหน้าปัด เพื่อให้สามารถอ่านค่าได้ชัดเจน

ตรวจสอบเข็ม

ดูว่าเข็มเคลื่อนที่ปกติหรือมีอาการกระตุก

ตรวจสอบ Connection

ตรวจสอบว่ามีการรั่วซึมหรือไม่

ตรวจสอบตัวเรือน

ดูว่ามีสนิม การกัดกร่อน หรือความเสียหายหรือไม่

ตรวจสอบ Calibration

กำหนดรอบการสอบเทียบให้เหมาะกับการใช้งาน

7 ข้อควรระวังในการใช้ Pressure Gauge

1. ห้ามใช้เกิน Range

การใช้งานเกินช่วงที่กำหนดอาจทำให้กลไกเสียหาย

2. อย่าเลือก Range สูงเกินไปโดยไม่จำเป็น

เพราะอาจทำให้อ่านค่าช่วงแรงดันต่ำได้ยาก

3. ระวังแรงสั่นสะเทือน

หากระบบมี Vibration หรือ Pulsation ควรพิจารณา Liquid Filled Gauge หรืออุปกรณ์ช่วยลดแรงกระเพื่อมตามความเหมาะสม

4. ระวังอุณหภูมิ

ต้องเลือกเกจให้เหมาะกับอุณหภูมิของกระบวนการ

5. ตรวจสอบวัสดุ

วัสดุของ Wetted Parts ต้องเหมาะกับของไหล

6. ตรวจสอบเกลียว

BSPT, BSPP และ NPT ไม่ควรนำมาใช้แทนกันโดยไม่ตรวจสอบความเข้ากันได้

7. ปลดแรงดันก่อนถอดเกจ

ก่อนถอด Pressure Gauge ออกจากระบบ ต้องมั่นใจว่าระบบถูกแยกและปลดแรงดันอย่างปลอดภัยแล้ว

Checklist ก่อนเลือก Pressure Gauge

ก่อนสั่งซื้อควรเตรียมข้อมูลดังนี้

☑ Pressure Range
☑ Operating Pressure
☑ Pressure Unit
☑ Dial Size
☑ Connection Size
☑ Connection Type
☑ Material
☑ Medium หรือชนิดของของไหล
☑ Operating Temperature
☑ มีแรงสั่นสะเทือนหรือไม่
☑ มี Pressure Pulsation หรือไม่
☑ ต้องการ Dry หรือ Liquid Filled
☑ ต้องการ Calibration Certificate หรือไม่

ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้สามารถเลือก Pressure Gauge ให้เหมาะกับหน้างาน ได้มากขึ้น

สรุปวิธีใช้งาน Pressure Gauge

การใช้งาน Pressure Gauge หรือเพรสเชอร์เกจ ให้มีประสิทธิภาพ ไม่ได้เริ่มจากการติดตั้งเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเริ่มตั้งแต่การเลือกอุปกรณ์ให้เหมาะกับระบบ

สิ่งสำคัญที่ควรพิจารณาคือ

Range → Unit → Connection → Medium → Temperature → Pressure → Environment

จากนั้นจึงติดตั้งอย่างถูกต้อง อ่านค่าให้ตรงกับสเกล ตรวจสอบการทำงานเป็นระยะ และทำ Calibration ตามความเหมาะสม

หากเป็นหน้างานที่มี แรงสั่นสะเทือนหรือแรงดันกระเพื่อม ควรพิจารณา Pressure Gauge แบบเติมของเหลว เช่น Glycerin Filled เพื่อช่วยลดการสั่นของเข็มและช่วยให้สามารถอ่านค่าได้ง่ายขึ้น

การเลือก Pressure Gauge ที่เหมาะสมจึงช่วยให้การตรวจสอบแรงดันในระบบทำได้อย่างมีประสิทธิภาพ และช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานสามารถติดตามความผิดปกติของระบบได้รวดเร็วยิ่งขึ้น

PINPOINT INSTRUMENT จำหน่ายอุปกรณ์วัดและควบคุมสำหรับงานอุตสาหกรรม

PINPOINT INSTRUMENT ให้บริการด้าน Pressure Gauge, Flow Meter, Valve และ Industrial Instrument สำหรับระบบโรงงานและงานอุตสาหกรรม

หากไม่แน่ใจว่าหน้างานควรใช้ Pressure Gauge Range เท่าไร, Connection แบบไหน หรือควรเลือก Dry / Glycerin Filled สามารถส่งรายละเอียดหน้างานมาให้ทีมงานช่วยตรวจสอบเบื้องต้นได้

📞 089-612-8998
📞 095-369-5694
📞 06-2779-2241
📱 LINE ID: @PINPOINTT
🌐 www.pinpointinstrument.co.th

Tagged