
เวลาสั่งซื้อหรือเลือก Valve (วาล์ว) สำหรับงานอุตสาหกรรม หลายคนอาจเห็นตัวเลขอย่าง DN15, DN20, DN25, DN32 หรือ DN50 อยู่ใน Specification แล้วสงสัยว่า DN คืออะไร และตัวเลขเหล่านี้เกี่ยวข้องกับขนาดท่ออย่างไร
โดยเฉพาะ DN15, DN20 และ DN25 เป็นขนาดที่พบได้บ่อยในระบบท่อขนาดเล็กถึงปานกลาง เช่น ระบบน้ำ ระบบลม ระบบไอน้ำ และงาน Process ต่าง ๆ
บทความนี้จะอธิบายว่า Valve Size DN15, DN20, DN25 คืออะไร, แต่ละขนาดเทียบกับกี่นิ้ว และก่อนเลือก Valve ควรตรวจสอบข้อมูลอะไรบ้าง
DN คืออะไร?
DN (Nominal Diameter) คือค่าขนาดระบุของท่อหรืออุปกรณ์ในระบบท่อ โดยใช้เป็นมาตรฐานในการระบุขนาดของ Pipe, Valve, Flange และอุปกรณ์อื่น ๆ
คำว่า Nominal หมายถึง “ขนาดระบุ” ดังนั้น DN จึงไม่ได้หมายความว่าเป็นค่าที่วัดเส้นผ่านศูนย์กลางจริงของชิ้นส่วนทุกจุด
ตัวอย่างเช่น
- DN15
- DN20
- DN25
- DN32
- DN40
- DN50
- DN65
- DN80
- DN100
ขนาด DN ที่เพิ่มขึ้นหมายถึงขนาดระบุของระบบท่อและอุปกรณ์ที่ใหญ่ขึ้น
Valve DN15, DN20, DN25 ต่างกันอย่างไร?
ความแตกต่างหลักคือ ขนาดระบุของ Valve และ Connection
สามารถดูตัวอย่างการเทียบขนาดโดยประมาณได้ดังนี้
| Valve Size | ขนาดท่อโดยประมาณ |
|---|---|
| DN10 | 3/8 นิ้ว |
| DN15 | 1/2 นิ้ว |
| DN20 | 3/4 นิ้ว |
| DN25 | 1 นิ้ว |
| DN32 | 1 1/4 นิ้ว |
| DN40 | 1 1/2 นิ้ว |
| DN50 | 2 นิ้ว |
| DN65 | 2 1/2 นิ้ว |
| DN80 | 3 นิ้ว |
| DN100 | 4 นิ้ว |
หมายเหตุ: การเทียบ DN กับขนาดนิ้วเป็นการเทียบขนาดระบุโดยทั่วไป ไม่ควรใช้ตัวเลขนี้แทนการตรวจสอบขนาดจริงของ Pipe หรือ Connection เพราะมาตรฐานและประเภทของอุปกรณ์อาจทำให้มิติจริงแตกต่างกัน
DN15 คือกี่นิ้ว?
DN15 โดยทั่วไปเทียบกับขนาด 1/2 นิ้ว
เป็นขนาดที่พบได้บ่อยในระบบท่อขนาดเล็ก เช่น
- ระบบน้ำ
- ระบบลม
- ระบบ Instrument
- ระบบ Pneumatic
- ระบบ Utility
- งานควบคุมของไหล
อย่างไรก็ตาม ก่อนเลือก Valve DN15 ควรตรวจสอบประเภทของ Connection เช่น Thread หรือ Flange รวมถึงมาตรฐานของเกลียวและหน้าแปลนด้วย
DN20 คือกี่นิ้ว?
DN20 โดยทั่วไปเทียบกับขนาด 3/4 นิ้ว
Valve ขนาด DN20 สามารถพบได้ในระบบท่อขนาดเล็กที่ต้องการปริมาณการไหลมากกว่า DN15
การเลือก DN20 ไม่ควรดูเฉพาะขนาดท่อ แต่ควรตรวจสอบ Flow Rate และเงื่อนไขการใช้งานร่วมด้วย
DN25 คือกี่นิ้ว?
DN25 โดยทั่วไปเทียบกับขนาด 1 นิ้ว
เป็นขนาดที่พบได้บ่อยในระบบท่ออุตสาหกรรมและระบบ Utility
ตัวอย่างงานที่อาจพบ Valve DN25 ได้แก่
- ระบบน้ำ
- ระบบลม
- ระบบ Cooling Water
- ระบบ Process
- ระบบควบคุมของไหล
- ระบบอุตสาหกรรมทั่วไป
เช่นเดียวกับ DN15 และ DN20 ควรตรวจสอบ Specification ของ Valve ก่อนเลือกใช้งาน
DN15, DN20, DN25 เลือกอย่างไร?
การเลือก Valve ไม่ควรพิจารณาจาก DN เพียงอย่างเดียว
แม้ว่าขนาดท่อจะเป็นข้อมูลสำคัญ แต่ยังต้องดูข้อมูลอื่นร่วมด้วย
1. ตรวจสอบขนาดท่อ
อันดับแรกควรตรวจสอบขนาดท่อของระบบว่าเป็นเท่าไร
ตัวอย่างเช่น
ท่อ 1/2 นิ้ว → อาจใช้ Valve DN15
ท่อ 3/4 นิ้ว → อาจใช้ Valve DN20
ท่อ 1 นิ้ว → อาจใช้ Valve DN25
อย่างไรก็ตาม ต้องตรวจสอบมาตรฐานและ Connection ของระบบก่อนติดตั้งจริง
2. ตรวจสอบประเภทของ Valve
Valve แต่ละประเภทมีหน้าที่แตกต่างกัน
ตัวอย่างเช่น
- Ball Valve
- Butterfly Valve
- Gate Valve
- Globe Valve
- Check Valve
- Needle Valve
- Control Valve
- Solenoid Valve
ดังนั้น แม้ Valve จะมีขนาด DN เท่ากัน แต่รูปแบบการใช้งานอาจแตกต่างกัน
DN เท่ากัน ไม่ได้หมายความว่า Valve เหมือนกัน
ตัวอย่างเช่น Ball Valve DN25 และ Globe Valve DN25
แม้ทั้งสองตัวจะมีขนาดระบุ DN25 เหมือนกัน แต่หน้าที่และหลักการทำงานแตกต่างกัน
Ball Valve มักใช้สำหรับเปิดหรือปิดการไหล
ขณะที่ Globe Valve สามารถนำไปใช้กับงานที่ต้องการควบคุมการไหลในลักษณะที่เหมาะสมกับการออกแบบระบบ
ดังนั้น ก่อนเลือก Valve ต้องพิจารณา ประเภทของ Valve + ขนาด DN + เงื่อนไขการใช้งาน ร่วมกัน
3. ตรวจสอบ Pressure Rating
นอกจากขนาด Valve แล้ว ต้องตรวจสอบ Pressure Rating ของระบบด้วย
ตัวอย่างเช่น
- PN10
- PN16
- Class 150
- Class 300
มาตรฐาน Pressure Rating ที่ใช้จะขึ้นอยู่กับประเภทของ Valve และมาตรฐานของระบบ
ดังนั้น ควรตรวจสอบแรงดันใช้งานจริงและแรงดันสูงสุดของระบบก่อนเลือก Valve
4. ตรวจสอบวัสดุของ Valve
วัสดุของ Valve ต้องเหมาะกับของไหลและสภาพแวดล้อม
วัสดุที่พบได้ในงานอุตสาหกรรม เช่น
- Brass
- Cast Iron
- Carbon Steel
- Stainless Steel
- PVC
- UPVC
ตัวอย่างเช่น งานที่เกี่ยวข้องกับสารเคมีอาจต้องพิจารณาความเข้ากันได้ของวัสดุอย่างละเอียด
ดังนั้น การเลือกวัสดุไม่ควรดูเพียงราคา แต่ต้องพิจารณาคุณสมบัติของของไหลด้วย
5. ตรวจสอบอุณหภูมิของระบบ
Temperature เป็นอีกหนึ่งข้อมูลสำคัญในการเลือก Valve
หากระบบมีอุณหภูมิสูง เช่น ระบบ Steam หรือ Process ที่มีอุณหภูมิสูง ควรตรวจสอบว่า Valve รุ่นที่เลือกสามารถรองรับอุณหภูมิในการใช้งานได้หรือไม่
เพราะวัสดุและ Seat ของ Valve แต่ละรุ่นมีข้อจำกัดแตกต่างกัน
6. ตรวจสอบชนิดของของไหล
ก่อนเลือก Valve ควรทราบว่าของไหลคืออะไร
ตัวอย่างเช่น
- น้ำ
- น้ำมัน
- ลม
- ก๊าซ
- Steam
- สารเคมี
- น้ำเสีย
ของไหลแต่ละประเภทมีคุณสมบัติแตกต่างกัน จึงอาจต้องเลือก Valve คนละประเภทหรือคนละวัสดุ
Valve DN15, DN20, DN25 ใช้กับงานอะไร?
🔵 DN15
เหมาะกับระบบท่อขนาดเล็ก เช่น ระบบ Instrument, Utility, น้ำ และลม ทั้งนี้ต้องเลือกตาม Flow Rate และ Specification ของ Valve
🔵 DN20
เหมาะกับระบบท่อขนาดประมาณ 3/4 นิ้ว และสามารถใช้กับระบบน้ำ ลม หรือ Process บางประเภทตามรุ่นของ Valve
🔵 DN25
เป็นขนาดประมาณ 1 นิ้ว และพบได้บ่อยในระบบ Utility และระบบท่ออุตสาหกรรม
อย่างไรก็ตาม ขนาด DN ไม่ได้เป็นตัวกำหนดประเภทการใช้งานเพียงอย่างเดียว ต้องพิจารณา Flow Rate, Pressure, Temperature และชนิดของของไหลร่วมด้วย
DN กับ Inch ต่างกันอย่างไร?
DN เป็นระบบขนาดระบุที่นิยมใช้ในมาตรฐานระบบท่อ ขณะที่ Inch เป็นหน่วยนิ้วที่ใช้ระบุขนาดในอีกระบบหนึ่ง
ตัวอย่างการเทียบโดยทั่วไป
DN15 ≈ 1/2″
DN20 ≈ 3/4″
DN25 ≈ 1″
DN50 ≈ 2″
แต่ไม่ควรนำค่าดังกล่าวไปตีความว่าเป็นเส้นผ่านศูนย์กลางภายในจริงของท่อโดยตรง
เพราะขนาดจริงอาจเปลี่ยนแปลงตาม Pipe Schedule, Standard และวัสดุของท่อ
DN15, DN20, DN25 เลือกผิดมีปัญหาอะไร?
หากเลือกขนาด Valve ไม่เหมาะสมกับระบบ อาจเกิดปัญหาในการติดตั้งและการทำงานได้
ตัวอย่างเช่น
- Connection ไม่ตรงกับท่อ
- ต้องใช้ Adapter เพิ่ม
- Flow ไม่เหมาะกับการใช้งาน
- Pressure Rating ไม่ตรงกับระบบ
- การควบคุมการไหลไม่เป็นไปตามที่ต้องการ
- เพิ่มความยุ่งยากในการบำรุงรักษา
ดังนั้น ก่อนสั่งซื้อควรตรวจสอบข้อมูลของระบบให้ครบถ้วน
Checklist ก่อนสั่งซื้อ Valve
เพื่อป้องกันการเลือก Valve ผิดขนาด แนะนำให้เตรียมข้อมูลดังต่อไปนี้
☐ ขนาดท่อ
☐ Valve Size เช่น DN15 / DN20 / DN25
☐ ประเภท Valve
☐ ชนิดของของไหล
☐ Pressure
☐ Temperature
☐ Flow Rate
☐ วัสดุ Valve
☐ Connection
☐ Pressure Rating
☐ มาตรฐานที่ต้องการ
☐ รูปแบบการติดตั้ง
เมื่อมีข้อมูลเหล่านี้ครบ จะช่วยให้เลือก Valve ได้ตรงกับระบบมากขึ้น
สรุป Valve Size DN15, DN20, DN25
DN15, DN20 และ DN25 คือขนาดระบุของ Valve และอุปกรณ์ในระบบท่อ โดยทั่วไปสามารถเทียบกับขนาดท่อประมาณ 1/2 นิ้ว, 3/4 นิ้ว และ 1 นิ้ว ตามลำดับ
อย่างไรก็ตาม DN ไม่ใช่เส้นผ่านศูนย์กลางจริงของ Valve หรือท่อทุกกรณี
ดังนั้น หากต้องการเลือก Valve ให้เหมาะกับหน้างาน ควรพิจารณามากกว่าขนาด DN โดยตรวจสอบ ประเภท Valve, ขนาดท่อ, Connection, Pressure, Temperature, Flow Rate, วัสดุ และชนิดของของไหล ร่วมกัน
การตรวจสอบข้อมูลเหล่านี้ก่อนสั่งซื้อ จะช่วยลดปัญหา Valve ไม่ตรงกับระบบ และช่วยให้การติดตั้งทำได้สะดวกมากขึ้น
สอบถาม Valve และอุปกรณ์สำหรับงานอุตสาหกรรม
หากไม่แน่ใจว่าควรเลือก Valve DN15, DN20, DN25 หรือขนาดอื่น สามารถเตรียมข้อมูลขนาดท่อ ชนิดของของไหล Pressure และ Temperature เพื่อสอบถามรายละเอียดและขอใบเสนอราคาได้
PINPOINT INSTRUMENT — Your Partner in Process Control
📞 โทร: 089-612-8998 / 095-369-5694
💚 LINE: @pinpointt
🌐 PINPOINT INSTRUMENT

🌐 FLOWMETERTHAI
