Pressure Gauge หน่วย bar กับ “kg” ต่างกันอย่างไร?

Pressure Gauge bar vs kg

เคยสงสัยไหมครับว่า ทำไมเกจวัดแรงดัน (Pressure Gauge) บนหน้าปัดของอุปกรณ์บางตัวถึงระบุหน่วยเป็น bar แต่บางตัวกลับเขียนว่า kg หรือ kg/cm2 ทั้งสองแบบใช้วัดแรงดันในระบบเหมือนกันครับ แต่มีความแตกต่างกันในด้านระบบหน่วยวัดและตัวเลข ซึ่งช่างเทคนิคและวิศวกรควรทำความเข้าใจให้ถูกต้องก่อนนำไปใช้งาน เพื่อป้องกันความสับสนในการอ่านค่าและตั้งค่าแรงดันหน้างาน

มาทำความรู้จักความแตกต่างระหว่างหน่วยทั้งสองแบบ พร้อมสูตรแปลงหน่วยง่าย ๆ กันครับ:

1. bar คืออะไร?

bar (บาร์) เป็นหน่วยวัดความดันในระบบเมตริกที่นิยมใช้กันอย่างแพร่หลายในระดับสากล รวมถึงในงานอุตสาหกรรมยุโรป ระบบลม (Pneumatic) และระบบน้ำทั่วไป

• ค่าเทียบเคียง: 1bar = 100,000Pascal  หรือเทียบเท่ากับแรงดันบรรยากาศโดยประมาณ 1bar = 14.503psi

2. “kg” บนหน้าปัดเกจหมายถึงอะไร?

ที่ช่างมักเรียกติดปากกันว่า “แรงดันกี่กิโล” นั้น แท้จริงแล้วในทางวิศวกรรมจะหมายถึง kgf/cm2(กิโลกรัมแรงต่อตารางเซนติเมตร) ไม่ใช่หน่วยน้ำหนักหรือมวลทั่วไป

• ข้อควรสังเกต: บนหน้าปัดเกจบางรุ่นอาจพิมพ์ย่อเหลือเพียงคำว่า kg หรือ kg/cm2 ดังนั้นจึงต้องสังเกตหน่วยให้ครบถ้วน เพราะตัวอักษร “kg” เพียงตัวเดียวในทางฟิสิกส์คือหน่วยของมวล

🔄 สูตรแปลงหน่วยที่ควรรู้ (ใกล้เคียงกัน แต่ไม่เท่ากันเป๊ะ!)

แม้ว่าในทางปฏิบัติช่างหลายคนจะนิยมมองว่า 1\ bar=kgf/cm2 เพราะค่าค่อนข้างใกล้เคียงกันมาก แต่ในความเป็นจริงมีค่าตัวเลขที่ต่างกันเล็กน้อย ดังนี้ครับ:

• 1 bar = 1.0197 kgf/cm2

• 1kgf/cm2 = 0.9807 bar

ตัวอย่างการเทียบค่า:

• แรงดันระบบที่อ่านค่าได้ 5\ bar จะมีค่าเท่ากับประมาณ 5.10 kgf/cm2

💡 ข้อควรระวัง: สำหรับงานที่ต้องการความแม่นยำสูง (Precision Process) หรือระบบควบคุมแรงดันที่ซีเรียสเรื่องความคลาดเคลื่อน ควรใช้สูตรคำนวณแปลงหน่วยให้ถูกต้องแม่นยำทุกครั้งก่อนนำไปเปรียบเทียบสเปก

⚙️ ต่างหน่วย… ไม่ได้แปลว่าความแม่นยำต่างกัน

การที่เกจวัดแรงดันใช้หน่วยเป็น bar หรือ kg/cm2 นั้นเป็นเพียงการเลือกใช้ระบบมาตราส่วนหน่วยวัดเท่านั้น ไม่ได้เป็นตัวกำหนดว่าเกจตัวไหนมีความแม่นยำสูงกว่ากัน

ความแม่นยำ (Accuracy) ของเกจวัดแรงดันจะขึ้นอยู่กับ สเปก Class ความแม่นยำของตัวเกจ, การสอบเทียบ (Calibration), และวัสดุภายใน ดังนั้น ก่อนเลือกซื้อเกจวัดแรงดันทุกครั้ง ควรตรวจสอบองค์ประกอบให้ครบถ้วน ได้แก่:

1. หน่วยวัดบนหน้าปัด (bar, kg/cm2, psi, kPa)

2. ช่วงการวัด (Range) ให้เหมาะกับแรงดันใช้งานจริง

3. ขนาดเกลียวและการติดตั้ง (Connection Size & Type)

4. ความเหมาะสมกับชนิดของไหล (เช่น น้ำ, ลม, ไอน้ำ หรือเคมี)

ต้องการคำปรึกษาในการเลือกสเปก Pressure Gauge หรือเทียบหน่วยวัดให้เหมาะกับเครื่องจักรและหน้างานของคุณ?

ปรึกษาทีมงานผู้เชี่ยวชาญจาก PINPOINT INSTRUMENT ได้เลยครับ!